فشنگ ها دارای یک پوکه هستند که مرمی ، باروت و چاشنی را در یک واحد مستقل یکپارچه می کند. فشنگ یکی از مهمترین بخش های اسلحه های گرم به شمار می رود. فشنگ یک واحد مستقل کاملا آب بندی شده و یکپارچه شده است.


1- پوکه ( Case
پوکه جایگاهی است که در آن عمل انفجار باروت صورت گرفته و باعث رانش ود و در نتیجه ساچمه ها می شود. پوکه ها از نظر طولی اندازه های مختلفی دارند. بدنه پوکه در هنگام شلیک به جان لوله چسبیده و باعث آبندی شدن و جلوگیری از خروج گاز باروت از ته لوله می شود. وجود هر گونه عیب و ایرادی در پوکه باعث اختلال در آب بندی لوله و فرار گاز باروت و منجر به حادثه می شود.
پایه پوکه ( base ) وظیفه نگهداری چاشنی را دارد و قسمت برنجی آن دارای زه است که باعث می شود فشنگ در محل معین خود در جان لوله توقف کرده و همچنین برای کشیدن فشنگ از جان لوله و بیرون آوردن آن استفاده می شود. درون پوکه در قسمت ته آن یک پایه وجود دارد که قسمتی از بدنه چاشنی را نگه داشته و به قدرت کلی پوکه کمک می کند. از نظر جنس مواد ، پایه بیرونی همه پوکه ها از جنس برنز بوده و در جنس بدنه و پایه داخلی با هم تفاوت دارند ( به جز پوکه های تمام برنزی قدیمی ) پوکه ها در چند نوع مختلف مقوائی ، پلاستیکی با پایه داخلی مقوا و پلاستیکی موجود هستند. در ته پوکه محل قرار گرفتن چاشنی قرار دارد و دور پایه آن با استوانه برنجی پوشیده شده است.

2- چاشنی ( Primer )
هنگامی که شما ماشه را می کشید سوزن با سرعت زیاد به چاشنی خورده و باعث می شود مواد داخل چاشنی که نسبت به ضربه ناگهانی حساس هستند منفجر شود و از راه سوراخی که در قسمت جلوی چاشنی وجود دارد ، وارد محفظه پوکه و قسمت نگهداری باروت شده و باعث انفجار باروت شود. چاشنی ها در اندازه های مختلف و مدلهای مختلف وجود دارند ، مطمئن شوید که چاشنی مورد استفاده با پوکه شما همخوانی دارد. چاشنی فشنگ ساچمه زنی در حقیقت چیزی بیش از یک چاشنی ست زیرا این چاشنیها دارای یک بدنه مسی است که چاشنی اصلی درون آن قرار گرفته و سندان اصلی چاشنی درون بدنه اصلی آن قرار دارد.
در بعضی از چاشنیهای ایرانی که دو عدد سوراخ برای خروج مواد آتش زا دارند سندان جزیی از بدنه و در بعضی که یک سوراخ دارند سندان بصورت جداگانه درون بدنه قرار گرفته است.
                                                     
3- باروت ( Propellant )
باروت انرژی لازم جهت به پیش بردن ساچمه را تامین می کند. باروت های مدرن بدون دود به گونه ای ساخته شده اند که اکسیژن لازم جهت سوختن را در خود ذخیره دارند ، به همین دلیل در هنگام شلیک نیازی به اکسیژن هوا نداشته و به خوبی می سوزند در حقیقت باروت در لوله انفجار تولید می کند و این انفجار آن چنان نیرویی دارد که قادر است سرعت ساچمه را از سرعت صوت بالاتر برده و هنگام برخورد به هدف انرژی بسیار زیادی را در یک لحظه بسیار کوتاه به هدف وارد نماید. انرژی وارده به جسم مورد نظر بسیار زیاد است و مقدار آن به دو چیز بستگی دارد : نخست جسم ساچمه یا مرمی و دوم سرعت آن. باروتها از نظر شکل ظاهری و اندازه دانه ها با یکدیگر متفاوت هستند.
همانطور که استفاده بیش از حد باروت خطرناک و ممنوع می باشد استفاده کمتر از حد معمول نیز به دو دلیل مطلوب نمی باشد. اول اینکه ممکن است قدرت کافی برای خروج ساچمه از لوله را نداشته و در لوله گیر کنند و تیرانداز متوجه نشود و برای شلیک گلوله بعدی بسیار خطرناک است و دوم اینکه برای سوختن باروت بصورت مناسب و کامل ، بسته به نرخ تند سوزی باروت ، مقدار آن باید در حد معینی باشد به بیان دیگر باروت برای سوختن کامل و به صورت انفجاری به فشار بالائی نیاز دارد این فشار توسط مقدار باروت ، مقاومت ساچمه و بسته شدن سر فشنگ ایجاد می شود. هر چه نرخ تند سوزی باروت کمتر باشد یعنی باروت کند سوزتر باشد برای سوختن انفجاری ، به فشار بیشتری نیاز دارد. به همین دلیل است که برای فشنگهای مگنوم می توانیم باروت کند سوزتری بکار ببریم. باروتهای کند سوز مدت بیشتری گلوله را در لوله شتاب می دهند به همین دلیل در تفنگهای خان دار مورد استفاده می باشد.
                                                       
4- ود ( Wad )
یک قطعه پلاستیکی است که طول آن حدودا به اندازه دو بند انگشت و قطر آن متناسب با اندازه داخلی لوله تفنگ است جنس ود از پلاستیک بوده و وظیفه اصلی آن آبندی کردن لوله و جلوگیری از خروج گاز باروت است. ود همچنین از پخش شدن زود هنگام ساچمه ها جلوگیری می کند. وظیفه دیگر آن جلوگیری از برخورد مستقیم ساچمه ها با لوله بعد از شلیک و آسیب رسیدن به لوله است. در ایران ودها با کیفیتهای مختلفی وجود دارد که بهترین نوع آن ود نیکا می باشد.
                                                 
5- ساچمه ( Pellets )
جسم پرتاب شونده یا گلوله قسمتی از فشنگ است که انرژی حاصل از انفجار باروت را که به انرژی حرکتی تبدیل شده با توجه به جرم و وزن جسم پرتاب شونده به هدف منتقل کرده و باعث آسیب رسیدن به هدف می شود. در تفنگهای ساچمه زنی از چند نوع ساچمه استفاده می شود : ساچمه ریز ، درشت و تک گلوله. ساچمه ها قطعات کروی شکلی هستند از جنس سرب یا آلیاژ سرب ، برای شکار پرندگان کوچک از ساچمه های ریزتر یعنی نمره 5،6،7 و برای شکار پرندگان بزگتر از ساچمه های بزرگتر مثلا نمره 1،2،3 استفاده می شود همچنین ساچمه های بزرگی که در 3 اندازه ( یا بیشتر ) هستند که در هر فشنگ 6 یا 9 یا 12 عدد از آنها استفاده می شود این ساچمه ها به چارپاره معروفند و برای شکار حیوانات کوچک یا پرندگان بزرگ بکار می روند نوع دیگری ساچمه نیز وجود دارد که بسیار بزرگ بوده و تقریبا به اندازه قطر داخلی لوله می باشد و تنها یک عدد از آن داخل پوکه قرار می گیرد. نوع دیگری از مرمی هم وجود دارد که به تک گلوله معروف است و در داخل پوکه قرار گرفته و دارای برد بیشتری می باشد. تک ساچمه و تک گلوله برای شکار حیوانات خطرناک از فاصله نزدیک استفاده می شود.
                      
6- دیسک مقوائی ( Crimping )
قسمت دیگری هم وجود دارد که بسته به نوع کار هنگام بستن سر فشنگ استفاده می شود و آن دیسکی است که جنس آن ممکن است از مقوای فشرده شده یا پلاستیک باشد. سر فشنگ به دو طریقه بسته می شود و در صورت داشتن وسیله لازم می توانیم از هر کدام از این دو روش استفاده کنیم. 1- بستن به صورت چرخی 2- بستن به صورت بقچه ای ( ستاره ای ) ، در بستن به صورت بقچه ای نیازی به دیسک مقوایی نمی باشد.
                                    

 

نوشته شده در تاریخ یکشنبه 9 فروردین 1388    | توسط: علیرضا ملک پور    |    |
نظرات()