آتش زدن نیزارهای اطراف دریاچه پریشان باعث شد هزاران لاک پشت و پرنده های مهاجر زنده زنده در آتش بسوزند.آتش زدن نیزارهای اطراف دریاچه به منظور ساخت جاده ای انجام شد که در ماه های گذشته بحث های فراوانی درباره آن مطرح بود و کارشناسان محیط زیست بارها نسبت به این اقدام واکنش نشان داده و خواستار توقف جاده سازی در تنها دریاچه آب شیرین ایران شده اند. شرح پریشانی آتش زدن نیزارهای اطراف دریاچه در دو ماه اخیر باعث بروز این فاجعه زیست محیطی شد و هزاران پرنده مهاجر و لاک پشت بومی، مار و جانوران دیگر جان دادند.


به به گزارش مهر و به نقل از شاهدان عینی در زمان تخمگذاری پرندگان مهاجر و بومی در تالاب پریشان تخم این پرندگان نیمروی نیمروز کارگران و راهسازان شده بود.
نزدیک به 30 هکتار از نیزارهای اطراف دریاچه پریشان در یک سال گذشته به شکل سازمان یافته ای طعمه آتش خودساخته مسببان اصلی تخریب تالاب پریشان شده است که نزدیک به 20 هکتار آن در سال گذشته و بیش از هشت هکتار آن نیز در یک ماه و نیم گذشته آتش گرفته است.
خبرگزاری مهر عکس های متاثرکننده ای از بقایای جانوران آتش گرفته منتشر کرده است. نرگس روحانی کارشناس ارشد محیط زیست و از فعالان سازمان های غیردولتی محیط زیستی با تایید خبر آتش گرفتن جانوران دریاچه به «سرمایه» می گوید: «فرصت طلبی برخی شرکت های راه سازی دلیل اصلی بروز این فاجعه است وگرنه این جاده هیچ منفعتی برای ساکنان منطقه ندارد و اگر درست و دقیق به تبعات آن نگاه کنند، درمی یابند که ساخت جاده به ضررشان است.»
او ادامه می دهد: «پرندگان مهاجر در نیزارهای اطراف «پریشان» لانه کرده بودند. این تنها دریاچه بزرگ آب شیرین است که به این حال و روز گرفتار شده است.»
پرندگان در روزهای پایانی آذر و شروع فصل به دریاچه پریشان کازرون کوچ کرده بودند. آیا احتمال سوختن این پرندگان قابل پیش بینی نبود؟»
دکتر اسماعیل کهرم استاد دانشگاه با تاسف پاسخ می دهد: «بدون شک قابل پیش بینی بود پس می توان گفت این فاجعه عمدی بوده است.»
او درباره حوادث اخیر جاده سازی دریاچه پریشان و جلب موافقت ساکنان و امضای طومار می گوید: «این اتفاق حاصل نگاه منفعت طلبانه و فعالیت انتخاباتی افرادی است که به منافع جمعی در طول زمان توجهی ندارند. آنها به مردم که اطلاعات کافی از تبعات این جاده سازی نداشته اند از فواید تالاب چیزی نگفتند و مردم برای اینکه به راحتی بتوانند از مسیر حسین آباد به امامزاده برسند فریب این تبلیغات را خوردند. آنها توانستند از مسیرهای مختلف در وزارت راه هم نفوذ کنند و نتیجه آن می شود جاده ای که اکنون در حال گذر از وسط نیزارهای این دریاچه است؛ جایی که محل اختفای لاک پشت ، مار و پرندگان بود.»
به گفته این کارشناس شن ریزی برای احداث جاده باعث کور شدن چشمه های آب شیرین دریاچه پریشان شده است: «10 سانت شن ریزی و عبور غلتک باعث شد آب دریاچه دیگر توسط این چشمه ها شیرین نشود. این نیزار حکم نگهبان و یقه دریاچه را داشت که مانع از ورود آلاینده ها به دریاچه می شد.»
کهرم انتقاد دیگری هم به روند جاده سازی در پریشان دارد: «840 حلقه چاه در اطراف این دریاچه موجود است که 500 حلقه آن غیرمجاز است. مگر چقدر می توان از دریاچه آب کشید. سفره آب های زیرزمینی به این شکل نابود شده، بخش عمده ای از دریاچه هم خشک شده است.»

آنچه بر پریشان گذشت

در روزهای عاشورا و تاسوعا با اینکه هنوز مجوزی برای ساخت راه روستایی صادر نشده بود ماموران و مهندسان راه سازی فعالیت خود را آغاز کردند. در طول یک هفته تنها دریاچه شیرین کشور که بر اثر خشکسالی بخش زیادی از ذخیره آبی خود را از دست داده بود جایگاه بیل و بولدوزر شد.
پریشان از جمله اکوسیستم های پایداری است که در اثر عوامل تکتونیک به وجود آمده و میلیون ها سال است که خود را با شرایط موجود حفظ کرده است. این دریاچه چهار گونه ماهی بومی دارد. وسعت این تالاب چهار هزار هکتار است. مهم ترین گونه های گیاهی اطراف آن شامل نی، لویی، گز، بلوط جنگلی، زالزالک و بادام کوهی است. پریشان در سال 51 براساس مصوبه شورای عالی حفاظت از محیط زیست به عنوان منطقه حفاظت شده ثبت شد و از سال 53 بخشی از آن تحت عنوان دشت ارژن به پارک ملی ارتقا یافته است.
این تالاب همچنین از سال 55 به عنوان تالاب بین المللی در سایت کنوانسیون رامسر ثبت شده است.
در همان روزهایی که مسوولان و فعالان محیط زیستی می رفتند که روز جهانی تالاب ها را گرامی بدارند «پریشان» با اقدامات گوناگون راه سازی سرگشته تر شد.
در نشستی که به مناسبت این روز در منطقه برگزار شد، حاضران بر این نکته تاکید کردند که حیات دریاچه پریشان حیات حاشیه نشینان و کل منطقه کازرون است.
انتقادها به این جاده سازی تا به آنجا ادامه یافت که دادستان کل کشور هم در نامه ای به رئیس سازمان حفاظت محیط زیست خواستار پیگیری علت و تخریب تالاب پریشان و معرفی متخلفان شد.
پس از اولین آتش سوزی ها و تخریب در منطقه در روزهای 28 و 29 دی ماه هم مدیرکل دفتر زیستگاه ها و امور مناطق سازمان حفاظت محیط زیست اعلام کرد: «این اقدام از سوی پیمانکار انجام شد و اداره کل محیط زیست فارس اقدام به تشکیل پرونده و صدور حکم توقف پروژه کرد.»
حتی قرار شد تمامی خسارت وارده به تالاب که متوجه پیمانکار بود پرداخت شود و حالا دریاچه پریشان باز طعمه آتش شده و هزاران جانور آن نابود شده اند. چه باید کرد؟ آیا طبیعت تخریب شده ترمیم می شود؟
دکتر اسماعیل کهرم در این باره به «سرمایه» می گوید: «طبیعت می تواند خود را ترمیم کند اما به شرطی که ما ابتدا این زخم را بخیه بزنیم. چشمه های کور شده را باز کنیم. چاه های غیرمجاز بسته و متولیان آن جریمه شوند و از همه مهم تر اینکه پروژه راه سازی متوقف شود.»
 

نوشته شده در تاریخ سه شنبه 27 اسفند 1387    | توسط: علیرضا ملک پور    |    |
نظرات()